Αλάτια

Το αλάτι είναι ένα από τα βασικότερα προϊόντα της φύσης, για τη διατήρηση της ισορροπίας της. Η θέση του στη ζωή των λαών, στις συνήθειες τους, τη θρησκεία, τις παραδόσεις, αλλά και την εξέλιξη των διαφόρων πολιτισμών, υπήρξε καθοριστική. Το αλάτι επέτρεψε στους νομαδικούς πληθυσμούς, με την ιδιότητά του ως φυσικό συντηρητικό, να διατηρούν τα τρόφιμα για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι να εγκατασταθούν σε κατάλληλους τόπους. Στην αρχαία Ελλάδα, η πρόσφορα αλατιού συμβόλιζε τη φιλία και την αλληλεγγύη. Στην Καινή Διαθήκη αναφέρεται το «υμείς εστέ το άλας της γης».

Για μια μεγάλη ιστορική περίοδο, το αλάτι, αποτελούσε μέσο συναλλαγής, όπως και τα πολύτιμα μέταλλα, γεγονός που συνέβαλε στην άνθιση του εμπορίου του. Σήμερα, είναι ένα από τα πιο σημαντικά καρυκεύματα. Οι σεφ των καλύτερων εστιατορίων του κόσμου, πειραματίζονται και το χρησιμοποιούν ανάλογα με τις γευστικές ιδιαιτερότητές του. Στις δυο μεγάλες κατηγορίες αλατιού, θαλασσινό και ορυκτό, έχει προστεθεί και μία ακόμη: τα άλατα καρυκευμάτων, γνωστά και ως gourmet αλάτια. Πρόκειται για αλάτια με γεύσεις από διάφορα κηπευτικά. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν, το αλάτι σκόρδου, κρεμμυδιού, σέλινου, καθώς και εξαιρετικά αλάτια, θαλασσινά ή ορυκτά, με μανιτάρι τρούφα.

Εκτός από τις συντηρητικές δυνατότητες του ενάντια στους μικροοργανισμούς, το αλάτι, αποτελεί ζωτική ουσία για την επιβίωση όλων των ζωντανών οργανισμών και ειδικά για τους ανθρώπους. Εξισορροπεί την ποσότητα του νερού στον οργανισμό μας.

Είναι ζωτικής σημασίας για την εξαγωγή υπερβολικής οξείδωσης από τα κύτταρα του σώματος, ιδιαίτερα εκείνα του εγκεφάλου και για την ισορροπία των επιπέδων ζάχαρης στο αίμα. Αποτελεί ισχυρό φυσικό προϊόν για την αποφυγή μυϊκών κραμπών. Η οστεοπόρωση, σε μεγάλο βαθμό, είναι αποτέλεσμα έλλειψης νερού και αλατιού στο σώμα.

Επίσης, συμβάλλει στη μείωση της υπερβολικής έκκρισης σάλιου, όπως πχ. σε περιπτώσεις σιελόρροιας κατά τη διάρκεια του ύπνου και βοηθάει στη γερή δόμηση των οστών. Στην ιατρική χρησιμοποιείται διάλυμα αλατιού 0,9% ως φυσιολογικός ορός, επειδή έχει την ίδια οσμωτική πίεση με το πλάσμα του αίματος. Από υπερβολική κατανάλωση αλατιού, ωστόσο, ο άνθρωπος κινδυνεύει να πάθει έλκος, δυσπεψία ή να καταστρέψει τα νεφρά του. Συνεπώς, επιβάλλεται προσοχή στην ποσότητα που λαμβάνει καθημερινά, η οποία ποικίλλει ανάλογα με τον οργανισμό, την ηλικία και τη διατροφή γενικότερα.

Πάνω από το 50% των υπερτασικών είναι ευαίσθητοι σε κάποια αλάτια, πράγμα που σημαίνει ότι η πρόσληψη μεγάλων ποσοτήτων νατρίου αυξάνει την αρτηριακή τους πίεση και συνεπώς την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών, όπως αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα κ.ά.